Een digital twin is een virtuele kopie van een fysiek object, systeem of proces. Het is een digitaal model dat continu wordt bijgewerkt met real-time data van sensoren of andere bronnen, zodat het gedrag, de prestaties en de status van het echte object nauwkeurig worden weerspiegeld.
terug ↩
[2]
Hem betekent letterlijk ‘steeg’ of ‘doorgang’ in het Vietnamees. Het verwijst naar een fijnmazig netwerk van kleine zijstraten die aftakken van grotere hoofdwegen. Ze leiden naar woonhuizen, marktkraampjes, eetstalletjes, cafés, guesthouses en zelfs mini-tempeltjes. Vaak is een hem te smal voor auto’s; je komt er vooral voetgangers en brommers tegen.
terug ↩
[3]
De WHO heeft voor industriegeluid geen richtwaarden geadviseerd, in tegenstelling tot bijvoorbeeld voor wegverkeer, railverkeer en luchtvaart. Omdat industriegeluid sterk afhankelijk is van de locatie en het type bedrijvigheid is het lastig om een uniforme richtwaarde te definiëren.
terug ↩
[4]
Overigens hebben ook andere factoren – zichtbaarheid, impact op het landschap of houding ten opzichte van windenergie – invloed op de klachten (Van Kamp & Van den Berg 2021).
terug ↩
[5]
Deze receptoren bevinden zich in spieren, pezen en gewrichten, en direct onder de huid. De drempelwaarde voor deze vorm van waarneming ligt ongeveer 20 tot 30 dB hoger dan geluiden die in het hoorbare bereik liggen. De waarneembaarheid hangt af van de geluidsdruk en de lengte van blootstelling aan dit geluid.
terug ↩
[6]
Ook op politiek/bestuurlijk niveau is er nog weinig aandacht voor geluidskwaliteit wat van invloed is op wat er op uitvoeringsniveau gebeurt.
terug ↩
[7]
Een ander voorbeeld is het Sonified Urban Masterplan (SUM) waarin meer nadruk ligt op het temporele aspect bij stadsplanning; daarmee verschuift de aandacht ook iets van het visuele naar het auditieve. Zowel ruimtelijke compositie als temporele connecties bepalen het gedrag (beweging, activiteiten) van mensen in een gebied (Adhitya en Kuuskankare 2011).
terug ↩
Sinds 2009 is het geluid van de sirenes iets lager zodat het beter hoorbaar is geworden voor ouderen.
terug ↩
[10]
Bekende geluiden kunnen een gevoel van geborgenheid geven – je maakt deel uit van een gemeenschap (Waldock 2012). Verwachtingspatronen die niet uitkomen, leiden daarentegen eerder tot onzekerheid en een gevoel van onveiligheid.
terug ↩
[11]
Of dit ook daadwerkelijk tot een significante daling van de geluidsoverlast zal leiden, is op dit moment evenwel nog niet bekend.
terug ↩
[12]
De toevoeging dat het om geluid gaat dat door mensen wordt geproduceerd is cruciaal hier. Over natuurlijke geluiden hebben we over het algemeen ook weinig controle maar hoewel soms onaangenaam accepteren we ze gemakkelijker.
terug ↩
[13]
Iets vergelijkbaars geldt voor geluid van militaire terreinen, oefeningen, vliegvelden of radarsystemen: de ene luisteraar ‘hoort’ bescherming en afschrikking, de andere ‘hoort’ oorlog, verdriet, ellende en vernietiging.
terug ↩
[14]
Dat een kosten-batenanalyse afhangt van het decibelniveau laat veel aspecten van geluid en geluidsoverlast onbesproken.
terug ↩
[15]
Onderzoek in Genève heeft aangetoond dat geluid een negatief effect heeft op de huurprijzen van tussen de 0,7 en 1% per dB (Baranzini en Ramirez 2005: 633-646).
terug ↩
[16]
Technieken die toegepast kunnen worden zijn het verlagen of verhogen van reeds aanwezige tonaliteiten, filteren, de tijdsduur van een toon verkorten of verlengen, granular synthesis, de ruimtelijkheid van het geluid veranderen (panning), ritmische aanpassingen, het laten klinken van de plaatsgebonden geluiden op een onverwacht moment. Bloomberg’s Europese hoofdkantoor in London zet een electroakoestisch systeem in om geluid op te nemen, het digitaal te veranderen, en dan terug te zenden. Geluid kan dus in realtime veranderd worden, bijvoorbeeld door reverb toe te voegen of de decay aan te passen. Dit principe kan ook op grotere schaal toegepast worden (Madden 2021).
terug ↩
[17]
Dat planningsprocessen nog steeds uitgaan van het strikte onderscheid tussen stad en platteland, is onder andere te merken bij de discussie over woningbouw: het is óf stedelijke verdichting, óf bouwen in het groen – een tussenweg lijkt er niet te zijn.
terug ↩
[18]
Dat planningsprocessen nog steeds uitgaan van het strikte onderscheid tussen stad en platteland, is onder andere te merken bij de discussie over woningbouw: het is óf stedelijke verdichting, óf bouwen in het groen – een tussenweg lijkt er niet te zijn.
terug ↩
[19]
Dat planningsprocessen nog steeds uitgaan van het strikte onderscheid tussen stad en platteland, is onder andere te merken bij de discussie over woningbouw: het is óf stedelijke verdichting, óf bouwen in het groen – een tussenweg lijkt er niet te zijn.
terug ↩
[20]
Waarschijnlijk wordt de muziek in MP3-formaat afgespeeld, wat in combinatie met kleine speakers alleen hogere frequenties laat horen. Het is bijna een verademing wanneer er even geen muziek klinkt, ook omdat het geluidsvolume tamelijk hoog is.
terug ↩
[21]
Grotere of betere speakers zouden een breder frequentiespectrum kunnen laten horen. Of er zou een subwoofer bijgeplaatst kunnen worden.
terug ↩
[22]
Documentatie is hierbij altijd een probleem: een video- of audio-opname, eventueel voorzien van een tekstuele toelichting, zal nooit de ervaring van het daadwerkelijk verblijven op een specifieke plek kunnen vervangen. De voorbeelden dienen dan ook ‘slechts’ ter inspiratie.terug ↩
[23]
De Valkenburgerstraat is een drukke doorgangsroute met circa 27.000 auto’s per dag en een geluidsbelasting dag en nacht boven de 70 dB.
terug ↩
[24]
De onder akoestici gevleugelde uitspraak 'De enige boom die verkeersgeluid tegenhoudt is er een dwars over de weg' verdient nuancering. Bomen kunnen wel degelijk een verschil maken blijkt uit recent onderzoek: https://www.academia.edu/articles/10.20935/AcadEng6114terug ↩
[25]
Regel- en wetgeving blijven natuurlijk belangrijk. Iemand kan geen geluidsoverlast ervaren, maar toch gezondheidsklachten krijgen.
terug ↩
[26]
In Deel 6 wordt dit ruimtelijk model verder uitgewerkt en de toepasbaarheid binnen planning en ontwerp toegelicht.
terug ↩
[27]
Vier redelijk vaak voorkomende problemen met geluidskunst in de publieke ruimte, dienen hier onmiddellijk genoemd te worden: ten eerste moet voorkomen worden dat het geluid wat bedoeld is ter verbetering van de geluidsomgeving niet zelf als te indringend wordt ervaren waardoor het gaat irriteren. Ten tweede is het verstandig om terughoudend te zijn met installaties die veel onderhoud vergen en gebruik maken van elektriciteit omdat er altijd een kans is dat er iets stuk gaat of niet goed functioneert. Ten derde dient vooraf duidelijk te zijn wie verantwoordelijk is voor het onderhoud van het werk en voor eventuele kosten bij vervanging van onderdelen. Ten vierde is het verstandig het kunstwerk zo te maken of te plaatsen dat de kans op vernieling wordt geminimaliseerd.
terug ↩
[28]
Bij de fontein 'Aquaretum' in Zürich van kunstenaar Andres Bosshard is de dynamiek van de 12 stralen gekoppeld aan real time data van trillingen uit de diepe ondergrond.
terug ↩